Nhạc Côn Đảo online
Hot! Chia sẻ bài viết lên Tagvn
Share |

In ra
Lưu bài viết này

Nhà thơ Phùng Quán... với Côn Đảo

Đăng lúc: Thứ năm - 07/06/2012 06:33 - Người đăng bài viết: AdminCD - Đã xem: 1855

Phùng Quán chưa bao giờ đến Côn Đảo. Tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” ông viết sau một chuyến đi tiếp nhận tù nhân tại Sầm Sơn

nhà thơ Phùng Quán

nhà thơ Phùng Quán

 

Trên văn đàn Việt Nam giai đoạn từ 1954 đến nay, nhà thơ Phùng Quán được nhiều người biết đến như một tài năng độc đáo, một  nhân cách ngay thẳng, một số phận bi tráng. Chưa học xong tiểu học ông đã bỏ nhà đi theo cách mạng, 13 tuổi đã trở thành chiến sỹ trinh sát của trung đoàn 101 lừng danh ở chiến trường Bình -Trị -Thiên, 23 tuổi đã nổi tiếng trên văn đàn cách mạng với tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” và “Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo”.

Ở Miền Bắc trong giai đoạn đầu kháng chiến chống Mỹ, có lẽ không ai là không đọc Vượt Côn Đảo. Riêng tôi, cứ thắc mắc mãi một điều, không biết nhà văn Phùng Quán có nằm trong số tù nhân Côn Đảo vượt ngục hay không mà viết chân thực cảm động thế, mỗi lần đọc lên cứ thấy  rưng rưng.

“…Không thể ôm nhau mà nhìn thần chết đến cướp cùng một lúc. Giờ phút này phải đòi hỏi sự hy sinh. Anh Cả hội ý với Du và cuối cùng quyết định. – Cần năm đồng chí hy sinh để cho thuyền nhẹ bớt. Mười đồng chí giơ tay cùng một lúc. Trong đó có Bằng, Chức, lão Học. Anh Cả nhìn mười đồng chí một lượt, ngồi lặng đi một phút . . .  Anh nghĩ đến Bằng và Vịnh ngây thơ như hai đứa bé, nhường nhau manh áo rách, hẹn nhau cùng nhập Quyết tử quân, chiến đấu cho độc lập, thống nhất của đất nước, về quê ăn trái sầu riêng, vú sữa…”

Bia kỷ niệm vượt ngục Côn Đảo
Bia kỷ niệm cuộc vượt ngục Côn Đảo

Sau này mới biết Phùng Quán chưa bao giờ đến Côn Đảo.Tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” Phùng Quán viết sau một chuyến đi gặp gỡ tiếp nhận tù nhân được trao trả tại Sầm Sơn, Thanh Hóa năm 1954. Tiểu thuyết được giải thưởng của Hội Nhà văn năm 1956 và trở thành quyển sách “gối đầu giường” của bộ đội ta lúc bấy giờ.

 Năm 1988, tôi được gặp nhà thơ Phùng Quán ở Huế, trong một cuộc rượu ở nhà Nhà thơ Ngô Minh. Ông như “lên đồng” rưng rưng đọc bài thơ “Tạ” như tìm về với quá khứ một thời.

“...Con tạ/ đất làng quê/Thấm đẫm máu bao anh hùng đã khuất/Không ngọn cỏ nào không long lanh nước mắt/Không lá cây nào không mặn chát gian lao/Con tạ/ manh chiếu rách con nằm/ Con tạ/ Câu ca dao mẹ hát/Tất cả thành giọt sữa ngọt/ Nuôi con ngày trứng nước/Để hôm nay con được sống/ được chiến đấu hết mình/Vì tự do của Tổ Quốc/Được hát hết mình cho đất nước thành thơ…”

Nhân thế, tôi hỏi đất nước mình giải phóng lâu rồi, anh có ý định ra thăm Côn Đảo, nơi nguyên mẫu của “Vượt Côn Đảo” không? nâng chén rượu ngang mày, uống cạn một hơi anh bảo có chớ, có chớ…Côn Đảo là Bàn thờ của Tổ quốc, ai cũng muốn ra thắp hương nơi ấy một lần. Và đâu chỉ có  “Vượt Côn Đảo”, Nhà thơ Phùng Quán còn có Trường ca “Tiếng hát trên địa ngục Côn Đảo”, ca ngợi nữ Anh hùng Võ Thị Sáu và trở thành nguồn cảm hứng cho các bài hát, phim ảnh về chị Võ Thị Sáu sau này. Trong đó, chi tiết chị Sáu trên đường ra trường bắn đã ngắt bông hoa ven đường cài lên mái tóc là một sáng tạo độc đáo của nhà thơ Phùng Quán và trở thành biểu tượng bất khuất của người con gái Đất Đỏ.

                              “…Nghiêng mình Sáu hái bông hoa ven rừng

                                   Cài lên mái tóc rối tung

                                   Cất cao tiếng hát giữa vòng lưỡi lê…”

Côn Đảo, qua các tác phẩm của Phùng Quán đã trở thành bài ca bất khuất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thành sách gối đầu giường của cả một thế hệ người Việt Nam chiến đấu quên mình vì độc lập tự do của Tổ Quốc. Có thể nói, nhắc đến Côn Đảo là mọi người nhớ đến “vượt Côn Đảo” của Phùng Quán và nhắc đến Phùng Quán là mọi người lại nhớ Côn Đảo.

Thời gian đi qua, sau khi phục hồi Hội viên hội Nhà Văn năm 1988, và được Chủ tịch nước tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007. Nhà thơ Phùng quán như chim sổ lồng, ông đi dọc đất nước từ Nghệ An, Quảng Bình, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Nha Trang, TP HCM, Tiền Giang… đọc thơ, làm người “hát rong” của nhân dân. Thế nhưng trong hành trình xuyên Việt ấy, không thấy ông đến Côn Đảo. Cho đến khi ông mất năm 1995, mơ ước ra thắp hương trên Bàn thờ Tổ Quốc Côn Đảo, đã không thực hiện được, tôi cũng không hiểu vì sao?

Cho đến, cuối năm 2010, khi bạn bè văn nghệ sỹ và gia tộc họ Phùng ở Huế, thực hiện di nguyện đưa hài cốt vợ chồng nhà thơ về quê hương ở xã Thủy Dương, Huyện Hương Thủy, TT-Huế. Tôi đem thắc mắc ấy hỏi nhà thơ Ngô Minh, người bạn vong niên, người đã sưu tầm, biên soạn 3 cuốn sách về Phùng Quán sau khi ông mất (Nhớ Phùng Quán, Ba phút sự thật, Phùng Quán còn đây), đồng thời là người chủ trì việc quyên góp cát, đá xây lăng mộ vợ chồng nhà thơ Phùng Quán. Nhà thơ Ngô Minh cho biết: Phùng Quán rất muốn một lần ra thăm Côn Đảo và thực tế ông đã có giấy mời ra tham Côn Đảo hẳn hoi. Đó là năm 1987, anh Lê Quang Vịnh, người cựu tù Côn đảo nổi tiếng, lúc đó là Bí thư huyện ủy Côn Đảo, đã gửi thư mời tác giả tiểu thuyết “Vượt Côn Đảo” ra thăm đảo. Phùng Quán sướng run người, vì đây là dịp để kiểm chứng lại những gì mình viết.  Ông định đi từng chặng vào Vinh, rồi Đồng Hới, Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Nha Trang... đến TP HCM sẽ đi tàu thủy ra Côn Đảo. Nhưng tính anh thích gặp gỡ, người yêu thơ cả miền Trung dằng dặc nghe tên, thuộc thơ anh nhưng lần đầu mới gặp người, nên cứ níu kéo đòi anh đọc thơ hoài. Thế là anh đọc thơ “phục vụ nhân dân” ngày này sang ngày khác. Mỗi nơi anh ở tới một vài tuần, có nơi như Huế anh ở tới hai tháng. Vì thế gần 6 tháng trời mà ông mới đến được Nha Trang thì nhận được tin vợ ốm nặng phải quay về, thế là lỡ chuyến đi một đời mong ước.

Và như để chia sẻ nỗi thắc mắc, nuối tiếc của tôi, nhà thơ Ngô Minh đã đọc to bài thơ “Gặp Phùng Quán ở Côn Đảo” của anh viết trong lần ra thăm Côn Đảo. “ Anh chưa đến Côn Đảo bao giờ/ Thế mà ở đây hỏi anh ai cũng biết…/Phùng Quán ơi/ thế là anh mãi sống/ với Côn Lôn với những tử tù/ Với chị Sáu/ Và con thuyền vượt biển/Chị Sáu đã thành Cô Sáu linh thiêng/ Dân đảo thờ và nhớ/Như nhớ thơ/ Và chuyện đời anh…”

Vâng, nhà thơ Phùng Quán chưa một lần đặt chân đến Côn Đảo, nhưng trong tâm thức của nhiều người, ai cũng nghĩ chắc chắn ông là dân đảo, hay là người tử tù Côn Đảo một trăm phần trăm, mới viết được những trang văn như thế. Có lẽ đó là hạnh phúc của người cầm bút mang tên Phùng Quán.

Vừa qua UBND tỉnh TT-Huế quyết định lấy tên Phùng Quán đặt tên cho một con đường lớn tại Thị xã Hương Thủy quê hương ông. Tôi cứ nghĩ vẫn vơ, một ngày nào đó ra thăm Côn Đảo, mọi người đi trên một con đường mang tên Phùng Quán thì sao nhĩ? Chẳng sao cả, ông xứng đáng được, bởi ông là một phần của Côn Đảo và Côn Đảo đã trở thanh máu thịt trong văn và đời Phùng Quán./.

Tác giả bài viết: CTV Ngô Minh Thuyên
Nguồn tin: vov.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
Lặn biển Côn Đảo - Lặn ống thở, lặn bình khí nén
 
  

Chọn dữ liệu cần tìm trước khi nhập từ khóa


Giới thiệu Côn Đảo

Du lịch Côn Đảo

Côn Đảo từng được coi là "đảo ngục" trong thời kỳ chống Pháp và Mỹ, được xây dựng thành một hệ thống với 8 trại tù, 2 khu biệt lập chuồng cọp và 1 khu biệt lập chuồng bò. Di tích cầu Ma Thiên Lãnh, một cây cầu do người Pháp bắt các tù nhân xây dựng trên núi cao để vượt sang phía bên kia núi, hiện...

Thăm dò dư luận

Bạn đang sống ở đâu?

Hà Nội.

Huế.

Nha Trang.

TP.Hồ CHí Minh.

Nơi khác.

Thời tiết

  • Đang truy cập: 37
  • Khách viếng thăm: 36
  • Hôm nay: 83
  • Tháng hiện tại: 72948
  • Tổng lượt truy cập: 6931308

tin mới nhất

Tin đọc nhiều

tin tiêu điểm

Bản đồ du lịch Côn Đảo

Quảng cáo

 Chọn hình nền: